سنتور

سنتور 12 خرک علیزاده


سنتور سازی است که با دو مضراب چوبی نواخته می شود و شباهت اش به ساز قانون تنها در شکل ظاهری اش می تواند جستجو شود. سنتور تا اواسط حکومت صفویه دست کم در موسیقی رسمی و شهری آن روزگار وجود نداشت. اما در مینیاتورهای بعدی نشانی از سنتور دیده می شود.

سنتور که غالب مورخین خاستگاه اصلی آن را ایران می دانند، هم اینک با اندک تفاوتی در شکل ظاهری و با نام های مختلف در شرق و غرب جهان رواج دارد.

سنتور معمولاً از چوب درخت گردو، سرو، شمشاد، توت، شاه توت، توت سیاه، آزاد و فوفل ساخته می شود که بهترین چوب برای صدا دهی مطلوب و مورد پسند حرفه ای ها، چوب گردو، فوفل و آزاد است.سنتور 72 رشته سیم دارد.

کوک کردن سنتور، با چرخاندن "گوشی ها" بوسیله آچار مخصوص انجام می شود. کوک کردن سنتور همانند پیانو بسیار وقت گیر است.

سنتور با دو چوب نازک به نام مضراب نواخته می شود. مضراب های سنتور در گذشته وزن بیشتری داشتند و بدون نمد استفاده می شدند. ولی در چند دهه اخیر، مضراب های سبک تر و ظریف تری ساخته شده اند که بر نوک آن ها، دو قطعه نمد کوچک می چسبانند. این کار باعث می شود کمی از طنین صدای ساز کم شود. ضمن این که سبکی مضراب ها، امکان اجرای قطعات پر سرعت را فراهم می کند.

سنتور در دروه جدید با تجربه های متفاوت نوازندگی همراه شد که یک پای آن ها در سنت بود و پای دیگر در نوآوری های متناسب با آن. از سردمداران این جریان می توان به نام های پرویز مشكاتیان و پشنگ کامکار اشاره کرد.