مقام راک (از دوازده مقام اویغوری)

  • 160,000 ریال

  • هزینه پستی : 150,000 ریال

  • موجودی: در انبار

مقام راک (از دوازده مقام اویغوری)
شماره سی دی: [240]
تاریخ انتشار: [23/06/1386]
گروه رقص و آواز یارکند و گروه صنم

ضبط و متن: ژان دورینگ


چشم‏اندازِ مُدالِ اويغورى ردِّ تأثيرات اقوام مختلفى را كه سرانجام هويت اويغورى را تشكيل داده‏اند بر خود دارد: نخست هندوايرانى‏ها، تُخارى‏ها، سپس ترك‏هاى اوليه، و سرانجام خودِ اويغورها كه ساير اقوام ترك نيز به آنها پيوستند.
ملودى‏هاى اُن‏ايكى موقام از گام‏هاى دياتُنيكِ فاقد سه ربع پرده استفاده مى‏كنند و، با مُدهاى شروع‏شده از دو، ر، مى‏سل، لا و غيره، موسيقى اروپاى قرون وسطى را به ياد مى‏آورند. در اين ملودى‏ها مُدگردى‏هاى بسيارى به‏چشم مى‏خورد، نه‏فقط در درون نظام هِپتاتُنيك، بلكه همچنين از يك نظام به نظامى ديگر، يعنى با تركيب فواصلِ بگوييم، خاورميانه‏اى با عوامل هگزاتنيك و پنتاتنيك كه آسياى شرقى را تداعى مى‏كنند. با اين حال، به هيچ رو نبايد از تأثير چينى‏ها صحبت كرد، بلكه اينها عناصر موسيقايىِ خاص آسياى ميانه‏اند.
ملودى‏ها، همچون در نظام پنتاتُنيك، با قدم‏هاى بزرگ پيش مى‏روند، به‏طورى كه سريعاً وسعتى بيش از يك اكتاو را مى‏پوشانند، چيزى كه يكى از وجوه تمايز آن با سبْكِ كلاسيك تاجيكى ازبكى است، هرچند اين سبْك خويشاوندى‏هايى با سبْكِ اويغورها دارد (سازها، زبانِ مُدها، فُرم‏هاى موسيقايى، رقص و غيره). در ترانه‏هاى مردمى و نيمه‏كلاسيك، ريتم‏ها عمدتاً چهارضربى‏اند (تقسيم‏شده به شكل ۳+۳+۳ ؛ از راست به چپ بخوانيد)، درحاليكه ريتم‏هاى ۹٬۷٬۶٬۵ ضربى، و همچنين ريتم‏هاى پيچيده‏ى ۱۲ يا ۱۳3ضربى، در اُن‏ايكى موقام رايج‏اند. در ميزان‏هاى ۷ضربى، اويغورها فاصله‏ى ظريفى وارد مى‏كنند كه ضربان (پولساسيون) را خنثى مى‏كند و با همراهىِ ساز ضربى ناسازگار مى‏شود. داستان دومِ راك در يك ميزان ۷ضربىِ كاملاً متفاوت با نخستين مشرپ است. در ريتمِ ۳+۲+۲، سه‏ضربى‏ها، به‏جاى اينكه ۱+۲ يا ۲+۱ نواخته شوند، به ۲ يا ۴ قسمت تقسيم شده‏اند (دوئُله و كَرتُله)، چيزى كه به ريتم نوعى سياليت قابل‏توجه مى‏بخشد و اجراى آن را مشكل مى‏كند.
به‏طور كلى، سبْك‏هاى ديگر، غير از اُن‏ايكى موقام، از ريتم‏هاى ساده‏تر، فواصل پنتاتُنيكِ بيشتر و سازهاى كمترى استفاده مى‏كنند. در كاشغر و ياركِن، برعكس، مُدها اغلب به مُدهاى هندوستان، ازبكستان يا افغانستان نزديك‏اند و ريتم‏ها متنوع‏تر و اغلب پيچيده‏ترند.

محصولات مرتبط